{"id":334,"date":"2025-10-09T01:00:51","date_gmt":"2025-10-08T23:00:51","guid":{"rendered":"https:\/\/prawnicy.opole.pl\/?p=334"},"modified":"2025-12-30T22:01:02","modified_gmt":"2025-12-30T21:01:02","slug":"komu-przysluguja-alimenty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawnicy.opole.pl\/index.php\/2025\/10\/09\/komu-przysluguja-alimenty\/","title":{"rendered":"Komu w Polsce przys\u0142uguj\u0105 alimenty? Praktyczny przewodnik (KRO)"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group has-tertiary-background-color has-background has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-9837d94d wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"margin-top:0;margin-bottom:0;padding-top:var(--wp--preset--spacing--20);padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">\n<p>\u201eAlimenty\u201d to \u015bwiadczenia utrzymaniowe uregulowane w <strong>Kodeksie rodzinnym i opieku\u0144czym<\/strong> (KRO). Ich celem jest zaspokojenie <strong>usprawiedliwionych potrzeb<\/strong> osoby uprawnionej, proporcjonalnie do <strong>mo\u017cliwo\u015bci zarobkowych i maj\u0105tkowych<\/strong> osoby zobowi\u0105zanej (art. 135 KRO). Uprawnionymi mog\u0105 by\u0107 nie tylko dzieci. Poni\u017cej przedstawiamy kto p\u0142aci alimenty i komu one przys\u0142uguj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Alimenty na dzieci<\/h2>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podstawa: art. 133 \u00a71 KRO.<\/strong><\/h6>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Dzieci ma\u0142oletnie<\/strong> \u2013 alimenty przys\u0142uguj\u0105 co do zasady zawsze (dziecko nie utrzymuje si\u0119 samodzielnie).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Dzieci pe\u0142noletnie<\/strong> \u2013 gdy <strong>nie jest jeszcze w stanie utrzyma\u0107 si\u0119 samodzielnie<\/strong>, np. uczy si\u0119, choruje, ma niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Rodzice mog\u0105 si\u0119 uchyli\u0107, je\u017celi \u017c\u0105danie jest <strong>sprzeczne z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego<\/strong> (np. dziecko nie dok\u0142ada stara\u0144 do usamodzielnienia, marnotrawi \u015brodki \u2013 art. 133 \u00a73 w zw. z art. 144\u00b9 KRO).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Zakres \u015bwiadcze\u0144 zale\u017cy od:<br><strong>usprawiedliwione potrzeby dziecka<\/strong> \u2194 <strong>mo\u017cliwo\u015bci<\/strong> rodzic\u00f3w (art. 135).<br>U ma\u0142oletnich uwzgl\u0119dnia si\u0119 tak\u017ce <strong>osobiste starania<\/strong> rodzica (opieka, wychowanie).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Alimenty na rodzic\u00f3w od dzieci<\/h2>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podstawa: art. 133 \u00a72 KRO.<\/strong><\/h6>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Rodzic mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 aliment\u00f3w od pe\u0142noletniego dziecka, <strong>je\u017celi znajduje si\u0119 w niedostatku<\/strong> (nie jest w stanie samodzielnie zaspokoi\u0107 podstawowych potrzeb).<\/li>\n\n\n\n<li>Wysoko\u015b\u0107: wed\u0142ug potrzeb rodzica i mo\u017cliwo\u015bci dziecka (art. 135).<\/li>\n\n\n\n<li>To roszczenie ma <strong>ni\u017cszy priorytet<\/strong> ni\u017c obowi\u0105zek rodzic\u00f3w wzgl\u0119dem ma\u0142oletnich dzieci (patrz pkt 5).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Alimenty na innych krewnych: w linii prostej i rodze\u0144stwo<\/h2>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong>PodstawA: art. 128\u2013132 KRO.<\/strong><\/h6>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Aliment\u00f3w mo\u017cna \u017c\u0105da\u0107 od <strong>krewnych w linii prostej<\/strong> (zst\u0119pni \u2194 wst\u0119pni: dzieci, rodzice, dziadkowie, wnuki) oraz <strong>rodze\u0144stwa<\/strong> \u2013 co do zasady, gdy uprawniony jest w <strong>niedostatku<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li>S\u0105d uwzgl\u0119dnia <strong>kolejno\u015b\u0107<\/strong>: w pierwszej kolejno\u015bci zobowi\u0105zani s\u0105 <strong>bli\u017csi stopniem<\/strong> (np. rodzice przed dziadkami), a osoby obci\u0105\u017cone w tym samym stopniu \u2013 <strong>wed\u0142ug mo\u017cliwo\u015bci<\/strong> (art. 132).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Alimenty na by\u0142ego ma\u0142\u017conka po rozwodzie <\/h2>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podstawa: art. 60 KRO.<\/strong><\/h6>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Brak wy\u0142\u0105cznej winy (oboje winni lub brak winy)<\/strong> \u2013 uprawniony ma\u0142\u017conek mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107, <strong>je\u017celi znajduje si\u0119 w niedostatku<\/strong>. Co do zasady obowi\u0105zek trwa <strong>do 5 lat<\/strong> od rozwodu (s\u0105d mo\u017ce wyj\u0105tkowo przed\u0142u\u017cy\u0107).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wy\u0142\u0105czna wina drugiego ma\u0142\u017conka<\/strong> \u2013 ma\u0142\u017conek <strong>niewinny<\/strong> mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107, je\u017celi na skutek rozwodu nast\u0105pi\u0142o <strong>istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej<\/strong> (tu nie trzeba wykazywa\u0107 niedostatku; brak 5-letniego limitu, ale obowi\u0105zek wygasa m.in. po zawarciu nowego ma\u0142\u017ce\u0144stwa przez uprawnionego).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Separacja<\/strong> \u2013 alimenty przys\u0142uguj\u0105 odpowiednio jak przy rozwodzie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kolejno\u015b\u0107 os\u00f3b zobowi\u0105zanych &#8211; <br>(kto p\u0142aci alimenty w pierwszej kolejno\u015bci?)<\/h2>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podstawa: art. 132 KRO.<\/strong><\/h6>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Ma\u0142\u017conek<\/strong> (w relacjach ma\u0142\u017ce\u0144skich) \/ <strong>rodzice wobec ma\u0142oletnich dzieci<\/strong> \u2013 priorytet.<\/li>\n\n\n\n<li>Nast\u0119pnie <strong>zst\u0119pni<\/strong> (dzieci, wnuki), potem <strong>wst\u0119pni<\/strong> (rodzice, dziadkowie), a dalej <strong>rodze\u0144stwo<\/strong> \u2013 wed\u0142ug stopnia pokrewie\u0144stwa i realnych mo\u017cliwo\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li>Je\u017celi jedna osoba nie jest w stanie p\u0142aci\u0107, obowi\u0105zek mo\u017ce <strong>przej\u015b\u0107<\/strong> na kolejn\u0105.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u201eAlimenty\u201d w trakcie trwania ma\u0142\u017ce\u0144stwa<\/h2>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podstawa: art. 27 KRO.<\/strong><\/h6>\n\n\n\n<p>To nie s\u0105 alimenty sensu stricto, ale roszczenie o <strong>przyczynianie si\u0119 do zaspokajania potrzeb rodziny<\/strong> \u2013 mo\u017cna je egzekwowa\u0107 (np. wyrokiem zas\u0105dzaj\u0105cym kwot\u0119 miesi\u0119czn\u0105), dzia\u0142a podobnie jak alimenty.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Szczeg\u00f3lny przypadek: koszty ci\u0105\u017cy i porodu (poza ma\u0142\u017ce\u0144stwem)<\/h2>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podstawa: art. 141 KRO.<\/strong><\/h6>\n\n\n\n<p>Matka dziecka mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 od ojca:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>pokrycia wydatk\u00f3w<\/strong> zwi\u0105zanych z ci\u0105\u017c\u0105 i porodem oraz<\/li>\n\n\n\n<li><strong>utrzymania przez 3 miesi\u0105ce<\/strong> po porodzie.<br>To roszczenie jest niezale\u017cne od zwyk\u0142ych aliment\u00f3w na dziecko (kt\u00f3re przys\u0142uguj\u0105 dziecku od rodzic\u00f3w \u2013 patrz pkt 1).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Granice roszcze\u0144 alimentacyjnych: \u201eniedostatek\u201d, \u201eusprawiedliwione potrzeby\u201d, \u201emo\u017cliwo\u015bci\u201d<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Niedostatek<\/strong> \u2013 stan, gdy uprawniony <strong>nie mo\u017ce w\u0142asnymi si\u0142ami<\/strong> zaspokoi\u0107 podstawowych potrzeb (dotyczy m.in. rodzic\u00f3w, rodze\u0144stwa, dalszych krewnych).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Usprawiedliwione potrzeby<\/strong> \u2013 realne, rozs\u0105dne koszty utrzymania adekwatne do wieku, stanu zdrowia, edukacji i dotychczasowej sytuacji.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Mo\u017cliwo\u015bci zarobkowe i maj\u0105tkowe<\/strong> zobowi\u0105zanego \u2013 to <strong>potencja\u0142<\/strong>, nie tylko faktycznie uzyskiwany doch\u00f3d (czyli r\u00f3wnie\u017c to, ile m\u00f3g\u0142by zarabia\u0107 przy nale\u017cytej staranno\u015bci).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zmiana, podwy\u017cszenie, obni\u017cenie, uchylenie aliment\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podstawa: art. 138 KRO.<\/strong><\/h6>\n\n\n\n<p>Gdy nast\u0105pi <strong>zmiana stosunk\u00f3w<\/strong> (np. dziecko si\u0119 usamodzielni, chory rodzic wyzdrowieje, zmieni\u0105 si\u0119 dochody\/ koszty), ka\u017cda ze stron mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 <strong>zmiany wysoko\u015bci<\/strong> aliment\u00f3w, a nawet ich <strong>uchylenia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dochodzenie aliment\u00f3w \u2013 praktycznie<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Umowa\/ugoda<\/strong> (np. mediacyjna, notarialna) \u2013 najszybsza i najta\u0144sza.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Pozew<\/strong> do s\u0105du rejonowego (wydzia\u0142 rodzinny) w\u0142a\u015bciwego dla miejsca zamieszkania uprawnionego.<\/li>\n\n\n\n<li>Wyrok lub ugoda s\u0105dowa daje <strong>tytu\u0142 egzekucyjny<\/strong> (w razie braku p\u0142atno\u015bci \u2013 komornik).<\/li>\n\n\n\n<li>Wysoko\u015b\u0107 wykazuje si\u0119 <strong>dowodami<\/strong>: rachunki, koszty leczenia\/nauki, czynsz, koszyk \u017cywno\u015bci, zarobki, mo\u017cliwo\u015bci pracy, itp.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kluczowe wnioski<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Alimenty przys\u0142uguj\u0105 <strong>nie tylko dzieciom<\/strong> \u2013 tak\u017ce rodzicom (w niedostatku), innym krewnym w linii prostej i rodze\u0144stwu (co do zasady w niedostatku), a w okre\u015blonych warunkach \u2013 <strong>by\u0142emu ma\u0142\u017conkowi<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zakres<\/strong> \u015bwiadcze\u0144 zawsze jest wypadkow\u0105 <strong>potrzeb uprawnionego<\/strong> oraz <strong>mo\u017cliwo\u015bci zobowi\u0105zanego<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li>Obowi\u0105zek nie jest \u201ena zawsze\u201d \u2013 mo\u017cna go <strong>zmienia\u0107<\/strong> wraz ze zmian\u0105 okoliczno\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Potrzebujesz pomocy prawnej?<\/h2>\n\n\n\n<p>Skontaktuj si\u0119 z nami i um\u00f3w spotkanie. Kontakt: <strong><a href=\"https:\/\/prawnicy.opole.pl\/index.php\/kontakt\/\" data-type=\"page\" data-id=\"32\">Kancelaria Prawna Estera Syrek Radca Prawny<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-right is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-d445cf74 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/prawnicy.opole.pl\/index.php\/co-warto-wiedziec\/\" style=\"padding-top:0.5em;padding-bottom:0.5em\">Powr\u00f3t<\/a><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kto mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 aliment\u00f3w? Wyja\u015bniamy, kiedy \u015bwiadczenia przys\u0142uguj\u0105 dzieciom (tak\u017ce pe\u0142noletnim), rodzicom w niedostatku, innym krewnym i by\u0142ym ma\u0142\u017conkom \u2014 oraz od czego zale\u017cy ich wysoko\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":342,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-334","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-prawo-rodzinne"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawnicy.opole.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/334","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawnicy.opole.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawnicy.opole.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawnicy.opole.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawnicy.opole.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=334"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/prawnicy.opole.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/334\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1578,"href":"https:\/\/prawnicy.opole.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/334\/revisions\/1578"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawnicy.opole.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawnicy.opole.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=334"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawnicy.opole.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=334"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawnicy.opole.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=334"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}